Psycholoog aan het woord: Simone van der Bijl

Stress kun je leren ombuigen in je voordeel

“Je kunt leren stress in je voordeel in te zetten om beter te presteren”, zegt Simone van der Bijl, die als sportpsycholoog/ A&G psycholoog (i.o.)/ trainer en productontwikkelaar trainingen verbonden is aan Ascender.

“Stress heb je in bepaalde mate nodig om tot (top) prestatie te komen – bij sport is dat concreet: je gaat voor de winst, nog sneller en beter scoren dan de vorige keer. Op het werk is een equivalent daarvan bijvoorbeeld het geven van een presentatie of met opperste concentratie kunnen werken. Er zijn veel technieken ontwikkelend voor de sportwereld die je kunt toepassen op de werkvloer: mensen mentaal trainen hoe ze vitaal blijven en beter kunnen presteren”, zegt Van der Bijl.  Er is een duidelijke overlap tussen sport- en prestatiepsychologie en arbeids- en gezondheidspsychologie, aldus Van der Bijl. 

Ombuigen

Er zijn twee soorten stress, positieve en negatieve, aldus Van der Bijl. “Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat hoe je tegen stress aankijkt, een grote impact heeft op de emoties die je daadwerkelijk als gevolg van de stress ervaart. Als er sprake is van stress reageert je lichaam meteen – droge mond, spierspanning, zweterige handen, hartkloppingen – en dan zijn er twee reacties mogelijk: je gaat je zorgen maken, en denken “Oh jee, ik kan het niet” waardoor je bang wordt. Maar je kunt ook denken: “Mijn lichaam staat paraat en ik kan boven mijn eigen vermogens uitstijgen”. Je ziet dan stress als een moment van scherpte. Wij leren mensen met behulp van techniek stress ombuigen in hun voordeel.”

Van der Bijl begeleidt voor Ascender verschillende mensen zoals diverse personen uit het bedrijfsleven, managers en/of ondernemers. Het zijn vaak mensen, zegt ze, die ambitieus zijn, heel gedreven, perfectionistisch en prestatiegericht. Maar ook met een risico op burn- out. “Met begeleiding helpen we hen anders tegen hun stress aan te kijken. We maken gebruik van verschillende technieken zoals cognitieve gedragstherapie, waar we de gedachten onder de loep nemen en her-etiketteren of in het kader van ACT leren accepteren. We kijken in de begeleidingen altijd oplossingsgericht, wat wilt men bereiken?”

“We werken ook heel praktisch, zoals met mindfulness, mensen leren te ontspannen. Hen bewust maken hoe spieren voelen als ze gespannen zijn, en weer ontspannen zijn. Vaak weten mensen dat verschil niet precies terwijl dat enorm belangrijk is. Want je mag stress dan wel nodig hebben om te presteren, je lichaam heeft ook rust nodig. De vuistregel blijft altijd: hoe meer inspanning je levert, hoe meer ontspanning daar tegenover moet staan, dit noemen we in de sport supercompensatie.”

Werk als Waarde

Bedrijven huren de psychologen van Ascender in voor bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheidstrajecten. Of ook voor coaching en begeleiding in de preventieve sfeer waarbij standaard wordt gewerkt met de werk-als-waarde vragenlijst. “Ik zie werknemers van middelbare leeftijd. Maar ook jongeren; zij zijn bezig met de vraag wat de zin is van het leven, en wat de waarde is van hun werk.”

Van der Bijl is naast psycholoog bij Ascender verantwoordelijk voor het opzetten van Working Life Academy- Ascender die volgend jaar wordt gelanceerd. Het is speciaal gericht op programma’s die de kwaliteit van werken en leven vergroot. “We geven losse trainingen door het hele bedrijf - ook de leiding zodat zij leren burn-out signalen te herkennen en hoe je dat voorkomt, zoals ervoor zorgen dat er een open werkcultuur is. Idealiter trainen we op elk niveau om door het hele bedrijf of de hele organisatie een mentaliteitsverandering teweeg te brengen. Als je de werkcultuur verandert, voelt iedereen zich verantwoordelijk voor elkaar, dat iedereen gezond en vitaal kan werken.”

Gelukkig, zegt ze, leeft dit inzicht langzamerhand in de samenleving. “Mensen zijn gericht op heel hard werken, ze zijn vaak perfectionistisch en willen zichzelf graag bewijzen. Maar ze vergeten zichzelf, en hun eigen werkwaarden – dat is zonde.”