Advies op maat.
Ondersteuning.
Persoonlijke begeleiding.

Hoe houd je je medewerkers geestelijk gezond?

De Vlaamse koepelorganisatie van ziekenhuizen en zorginstellingen wil een EHBO-cursus voor psychische klachten invoeren op scholen en bedrijven om geestelijk gezond te blijven. “Symptomen leren herkennen om te voorkomen dat klachten uitmonden in een depressie – dit concept lijkt op wat wij al jaren bedrijfstakspecifiek doen”, zegt Patricia van Casteren, als psycholoog werkzaam bij Ascender.

Van Casteren geeft aan het middenkader van bedrijven trainingen die gericht zijn op duurzame inzetbaarheid. “Wij trainen de deelnemers in het herkennen van de meest voorkomende signalen, zoals stemmingsstoornissen, stress, faalangst, of slaapproblemen, en hoe ze hier het beste op kunnen reageren. Als dit type klachten te lang wordt genegeerd, kan dat leiden tot ziekteverzuim. Of neem een burn-out; als iemand vaak kort ziek is, dan kan dat een voorspeller zijn voor langdurig ziekteverzuim in de nabije toekomst. Dan moet je als werkgever met iemand gaan praten, bijvoorbeeld over gedragsverandering of ervoor zorgen dat iemand op tijd meer ontspanning neemt. Je leert in feite met andere ogen naar elkaar op de werkvloer kijken. Dat is iets anders dan serieuze psychiatrie. Het is gericht op preventie.”

Als leidinggevende mag je eigenlijk geen medische en psychische vragen stellen aan werknemers - de wet is daarover pas weer aangescherpt, zegt Van Casteren. Een bedrijfsarts en een behandelaar mogen dat wel, zij hebben een beroepsgeheim. “Als leidinggevende moet je dus niet de rol van een therapeut op je nemen, dat mag niet en dat moet je ook niet willen. Wel: openstaan voor signalen en ervoor zorgen dat iemand vervolgens op de juiste plek komt.”

Ze is een groot voorstander van het normaliseren van psychische klachten, om te beginnen door er over te praten. “We werken vaak in technische bedrijven. Je ziet iemand met een eerste blik van argwaan binnenkomen en denken ‘dat hoeft niet voor mij, ik weet het allemaal wel.’ Maar na een dag verandert er wat, er wordt  gemakkelijker over gepraat en het besef groeit dat iedereen zich wel eens wat minder voelt. Laagdrempelig bespreekbaar maken, draagt eraan bij dat psychische problemen uit de taboesfeer komen, dat er minder negatief tegenaan gekeken wordt: het kan iedereen overkomen en het hoeft niet weggestopt te worden. Preventie moet in een organisatie geïntegreerd zijn in de manier van werken. Het kan niet alle problemen verhelpen, maar mensen zoeken wel eerder hulp –dat is enorme winst.”

Het concept van Mental Health First Aid (MHFA) werd in 2000 ontwikkeld in Australië, vanuit het idee dat het voor werkgevers net zo vanzelfsprekend zou moeten zijn als een EHBO-cursus voor bijvoorbeeld hartklachten. Sindsdien heeft dit zich verspreid naar 23 landen, waaronder Nederland. Wel vindt Van Casteren ‘mental health’ een vrij beladen term. “We hebben het liever over ‘omgaan met stress’ of  ‘fit for life’; we begeleiden ook medewerkers bij hun terugkeer op de werkvloer na een burn-out en geven hen praktische handvaten om beter met de balans werk-privé om te gaan en er op tijd over te praten als er iets begint te knellen.”

Het MHFA-programma is gericht op het verbreden van kennis over veelvoorkomende aandoeningen, welke behandelingen er bestaan en hoe je iemand kunt ondersteunen. Uit een evaluatiestudie door het Karolinska Instituut in Stockholm blijkt dat de deelnemers kennis hebben vergroot en minder negatief zijn over psychisch problemen en dat zij beter hun best doen om mensen dan te ondersteunen. 

Van Casteren herkent dit beeld. Op de universiteit van Tilburg wordt binnen de academische werkplaats (in samenwerking met Ascender) onderzoek gedaan naar het stigma op psychische problemen. “Dat gebeurt met behulp van een enquête over beeldvorming van psychische klachten. Daarin stellen we vragen als ‘Heb je ooit een depressie hebt gehad, en zeg je dat dan tegen je baas?’ Of ‘Als ik iets voel aankomen, geef ik dat dan aan?’  Negatieve beeldvorming heeft grote invloed op acceptatie. Beeldvorming grijpt in op angst voor een risico, dat het iets vergt van de omgeving om daar mee om te gaan, zoals empathisch zijn. Of het wordt een beetje eng gevonden, bijvoorbeeld dat iemand opeens gaat flippen. Het zou goed zijn als we er op het werk net zo open over kunnen praten als bijvoorbeeld over migraine.” 

Gerelateerd nieuws
Recente ontwikkelingen, interviews & ervaringen
Inschrijven voor onze nieuwsbrief
Cliënten geven Ascender gemiddeld een
8,5
voor haar dienstverlening.

Interventies vanuit complimenten

27-11-2018

Klinisch psycholoog-psychotherapeut Dick Freriks deelt in zijn columns zijn ervaringen vanuit de praktijk van de arbeids- en gezondheidspsychologie. 

Lees meer

De kwetsbare positie van mantelzorgers

27-11-2018

Klinisch psycholoog-psychotherapeut Dick Freriks deelt in zijn columns zijn ervaringen vanuit de praktijk van de arbeids- en gezondheidspsychologie. 

Lees meer

Experiment vier dagen werken vijf dagen salaris pakt goed uit

24-10-2018

Vier dagen werken en wel vijf dagen salaris betalen – een experiment hiermee dit jaar in Nieuw-Zeeland heeft tot positieve resultaten geleid. De werknemers zijn meer tevreden met hun werk en geven aan dat hun werk-privébalans is verbeterd. Lees meer:

Experimenten met prikkelarme omgeving

24-10-2018

Er is grote behoefte aan prikkelarme omgevingen. Daarmee zijn nu experimenten gestart, zoals een supermarkt in Sint-Michielsgestel die een uur prikkelarm winkelen aanbiedt of een prikkelarme rondleiding in het Van Abbemuseum in Eindhoven. Lees meer:

Lees meer

Feiten en fictie over burn-out op een rij

24-10-2018

Dit artikel ontrafelt wat er wel en niet klopt over een burn-out. Want neemt het aantal burn-outs nu daadwerkelijk wel toe? Je leest het hier.

Lees meer

Erwin van Meekeren: een betere samenwerking door veilige hechting

02-08-2018

Lees hier deel 3 uit de serie artikelen waarin Erwin van Meekeren, psychiater en schrijver van het boek ‘Samen beslissen, ook als dat lastig blijkt’, verschillende onderwerpen die belangrijk zijn voor een goede samenwerking met cliënten belicht. Het onderwerp van dit artikel: hechting.

Lees meer

Ascender biedt OverbruggingsRoute (naar specialistische GGZ)

18-10-2017

De wachttijden in de specialistische GGZ zijn soms zeer lang en er zijn ook exclusiecriteria, waarmee een geschikte plek vinden een tijd kan duren. In de wachttijd ‘niks doen’ levert zelden vooruitgang op en kan zelfs de problemen verergeren. In afwachting van een behandeling in de specialistische GGZ biedt Ascender haar opdrachtgevers de mogelijkheid cliënten een overbruggingsbehandeling te laten volgen.

Lees meer